โครงสร้างระบบ ววน.

ข้อจำกัดสำคัญของการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ การวิจัยและนวัตกรรมในอดีตที่ผ่านมา ส่งผลให้ผลผลิตจากการวิจัยและนวัตกรรมจำนวนไม่น้อย ‘มิได้’ ถูกนำไปต่อยอดในเชิงมูลค่า ทั้งในทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างที่ควรจะเป็น

ในอดีตที่ผ่านมา การส่งเสริมวิทยาศาสตร์ การวิจัยและนวัตกรรม พบกับข้อจำกัดสำคัญ คือ ระบบที่ไม่เป็นเอกภาพ ความกระจัดกระจายและซ้ำซ้อน รวมถึงความไม่เชื่อมโยงในเชิงนโยบายและทิศทางการดำเนินงานของหน่วยงานด้านการวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ ที่ตั้งอยู่ในหน่วยงานภาครัฐหลายแหล่ง ทั้งในระดับกระทรวง ทบวง กรม และสำนัก รวมถึงขาดความเชื่อมโยงของนโยบายและการสนับสนุนด้านการวิจัยและนวัตกรรมกับภาคการผลิต การค้า และบริการ หรือผู้ใช้ประโยชน์จากการวิจัยและนวัตกรรม ส่งผลให้ผลผลิตจากการวิจัยและนวัตกรรมจำนวนไม่น้อยมิได้ถูกนำไปต่อยอดในเชิงมูลค่าทั้งในทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างที่ควรจะเป็น

การปฏิรูประบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) จึงมีเป้าหมายสำคัญ คือ การนำวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มาใช้ประโยชน์และส่งผลกระทบต่อการพัฒนาประเทศ และเกิดการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศบนฐานขององค์ความรู้จากการวิจัยและนวัตกรรม ตาม พ.ร.บ.สภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและ นวัตกรรมแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และ พ.ร.บ.การส่งเสริมวิทยาศาสตร์ การวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 ที่ถือได้ว่าเป็นกฎหมายหลักของการขับเคลื่อนระบบ ววน. ของ ประเทศ อันครอบคลุมตั้งแต่ด้านความเข้มแข็งทางด้านเศรษฐกิจและสังคม การเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนใน ทุกมิติ ที่จำเป็นจะต้องใช้ความรู้และนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์หรือการปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีโครงสร้างของระบบ ววน. ดังนี้

กลไกการขับเคลื่อนระบบ ววน.

ระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หรือ “ระบบ ววน.” เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศด้วยองค์ความรู้ งานวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรม โดยดำเนินงานภายใต้กรอบของพระราชบัญญัติการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ การวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 เพื่อให้การลงทุนด้าน ววน. มีทิศทาง สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ประเทศ และนำไปสู่ผลลัพธ์ที่สร้างประโยชน์ต่อเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของประชาชน

ระบบ ววน. ประกอบด้วยหน่วยงานหลายระดับที่ทำงานเชื่อมโยงกัน ตั้งแต่ การกำหนดนโยบาย การจัดทำแผนและงบประมาณ การบริหารจัดการทุน ไปจนถึงการดำเนินงานวิจัยและการนำผลงานไปใช้ประโยชน์จริง กลไกดังกล่าวช่วยให้การสนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรมของประเทศมีเป้าหมายชัดเจน ลดความซ้ำซ้อน และมุ่งสร้างผลลัพธ์ที่ตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในระยะยาว

บทบาทหน้าที่ของ สกสว.

สกสว. เป็นหน่วยงานกลางที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงนโยบาย แผน งบประมาณ และผลลัพธ์ของระบบ ววน. โดยมุ่งให้การจัดสรรงบประมาณด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตอบโจทย์เป้าหมายการพัฒนาประเทศ

บทบาทสำคัญของ สกสว. ได้แก่

กลไกและหน่วยงานต่าง ๆ ในระบบ ววน.